İnme (Hemiplej)

İnme (Hemipleji) Nedir ?

İnme (Hemiplej)

İnme, Vücudun bir yarısının felç olmasıdır.

Halk arasında inme de denir. Bu felç tablosunun oluşmasındaki sebep felç olan vücut yarısını çalıştıran (kumanda eden) beyin bölgesine kan gitmemesidir.

Vücudun sağ yarısını, sol beyin yarısı, vücudun sol yarısını ise sağ beyin yarısı kumanda eder. Bu durumda sağ beyin yarısını besleyen damarlar tıkandığında vücudun sol yarısında, sol beyin yarısını besleyen damarlar tıkandığında vücudun sağ yarısında felç oluşur.

İnme (Hemiplej)

Beyne kan gitmemesi 2 sebeple olur;

1- Beyni besleyen damarların tıkanması : Genellikle yüksek kollesterol, şeker, hipertansiyon gibi sebeplerle beyin damarlarında aterom plaklarının oluşması ve beyin damarlarının tıkanması sonucu olur.

İnme (Hemiplej)

2- Beyin damarlarının yırtılması: Genellikle yüksek tansiyon sonucu görülür. Beyin içerisine olan kanama hem baskı yapar hem de ilgili damar tarafından beyne kan taşınamadığı için beyin hasarı oluşur. Bazen kafa travmaları veya beyin damarlarındaki anevrizmaların (doğuştan olan baloncuk) yırtılması sonucu da benzer tablo oluşabilir.

Risk Faktörleri: Hastalığın oluşmasındaki en önemli risk faktörleri yüksek tansiyon ve obezitedir. Bu yüzden tansiyon problemi saptanan hastaların tansiyonları mutlaka kontrol altında olmalıdır. Kilosu fazla olan hastaların özellikle vücut kitle indeksi 30 un üzerinde olan hastaların mutlak surette obezite rehabilitasyonu için profesyonel yardım alması gereklidir.

Obezite Rehabilitasyonu hakkında geniş bilgi için tıklayın..

Hareketsiz yaşam tarzı damarların tıkanmasında çok önemli bir etkendir. Bu yüzden düzenli egzersiz yapılmalıdır. Şeker hastalığı gibi metabolizmayı bozan hastalıklar büyük risk yaratır. Bu hastalarda kan şekerinin kontrol altında olması gerekir. Yüksek kolesterol seviyeleri saptandıysa mutlaka diyet ve ilaçlarla kontrol altına alınmalıdır. Sigara da damar tıkanıklığında major risk faktörlerindendir

Klinik Belirtiler

Beyinde oluşan hasarın derecesine göre çok hafif ve geçici bulgulardan, kişiyi yatağa bağımlı kılan derecelere kadar değişik bulgular ortaya çıkar. Bazen beyin damarlarında tıkanma çok kısa sürer ve geçici bir bilinç kaybı konuşamama, kısmi felç gibi bulgular görülür ve hasta tamamen iyileşir. Ciddi beyin hasarlarında tam bir bilinç kaybı, vücudun bir yarısında tam felç ve hayati fonksiyonlarda bozulma görülür. Bu vakalar genellikle birkaç günden birkaç aya kadar değişen sürelerde yaşam fonksiyonlarının devamı için yoğun bakımda takip edilmek zorundadır. Yoğun bakımda kalma süresinin de ileride hastanın fonksiyonlarını kazanması açısından önemi vardır. Sadece birkaç gün yoğun bakımda kalanlar yürüme, elini kullanma gibi fonksiyonlarını büyük ölçüde kazanırken, yoğun bakımda haftalar aylar kalan hastalar daha sıklıkla bu fonksiyonlarını tam olarak kazanamazlar.

Hastalarda görülen belirtiler genel olarak şunlardır;

  • Vücut yarısında felç
  • Ciltte his kaybı veya daha sıklıkla eklem pozisyonunun algılanamadığı derin duyularda kayıp
  • Zihinsel fonksiyonlarda bozulma: bellek, çağrışım, hesaplama, karar verme, uyum sağlama (oryantasyon), konuşma ve dil problemleri, emosyon ve düşünce içeriği.
  • Görme bozuklukları, göz hareketlerinde bozulma
  • Yutma ve çiğneme fonksiyonlarında bozulma
  • Denge koordinasyon problemleri
  • Mesane barsak problemleri

Hastada Oluşabilecek Sorunlar

Rehabilitasyon sürecinde vücut fonksiyonlarının geri kazanılmasını negatif yönde etkileyen problemlerdir. Bu problemler REHABİLİTASYON SÜRECİ ne kadar geç başlarsa o kadar çok görülür.

Bu problemler;

  • Omuz ağrısı ve omuz çıkığı : Omuzda kaslardaki gevşek felce bağlı kısmi çıkık ve ağrı oluşur
  • Kaslarda istemsiz kasılma(spastisite)
  • Mesane-barsak problemleri: İdrar ve büyük abdest tutamama, yapamama
  • Yatak yarası
  • Depresyon
  • Ağrı
  • Yatmaya bağlı oluşan kireçlemeler
  • Eklemlerde hareket kısıtlanması
  • Sara Krizi
  • Yutma güçlüğü ve beslenme bozukluğu

Hastalığın Seyri

Hastalığın nasıl seyredeceği yani ne kadar iyileşeceği ne kadar günlük yaşamında bakıma muhtaç kalacağı önceden tam olarak bilinemez. Ancak komada kalma süresi, hasarlı beyin alanının büyüklüğü gibi bazı faktörlere bağlı olarak az-çok hastalığın gidişatı kestirilebilir. Birinci aydan, ikinci yıla kadar olan dönemde hastanın kol ve bacaklarındaki hareket fonksiyonları geri döner. Bu dönüş sağlam kalan beyin yarısının hasarlı tarafın görevlerini üstlenmesi sonucu olur. Beyin hasarının derecesine bağlı olarak az ya da çok tekrardan kazanılan hareket fonksiyonları rehabilitasyonun temel dayanağını teşkil eder. Dönen fonksiyonlar hastanın günlük hayatında en iyi şekilde değerlendirebileceği şekilde geliştirilir.

Yapılan istatistiksel çalışmalara göre;

  • İnmeli hastaların %10’u 1 ay içinde kendiliğinde iyileşir
  • %10’u hiçbir tedaviden faydalanamaz
  • %80 hastada hareket fonksiyonları çeşitli derecelerde geri döner. Bu grup REHABİLİTASYON ihtiyacı duyar çünkü %80’inde hafif veya orta düzeyde olan felçler, rehabilitasyondan belirgin derecelerde fayda görürler.

Rehabilitasyon

Rehabilitasyonda amaç mümkün olan en kısa sürede rehabilitasyon sürecine başlayarak, komplikasyonları en aza indirmek ve hastanın kısmen geri dönen hareket fonksiyonlarını en iyi şekilde geliştirerek, kişiye bağımlı olmadan günlük hayatını kendi başına idame ettirebilmesini sağlamaktır.

Yatak Seviyesindeki Hastalar: Yoğun bakım süreci tamamlanan ve nöroloji servisinden taburcu edilen genel sağlık durumu stabil, ancak henüz oturacak veya ayağa kalkacak kadar hareketi olmayan hastalardır. Bu hastalar yataklı rehabilitasyon merkezlerinde rehabilite edilmelidir. Burada ana amaç yatak yaralarının ve eklemlerde gelişebilecek hareket kısıtlılıklarının önlenmesi, kasların ve yumuşak dokuların esnekliğinin korunması ve kademeli olarak hastanın oturtulmasıdır. Bu amaçla fizyoterapist tarafından yatak içinde hastaya pasif egzersizler yaptırılır.

Oturma Seviyesindeki Hastalar: Hastanın tekerlekli iskemlede oturabilir konuma gelmesi ile rehabilitasyon uygulamaları ayaktan hizmet veren merkezlerde yapılabilir. Burada amaç hastanın kas fonksiyonlarının geliştirilmesi, eklem hareketlerinin korunması ve geliştirilmesi, hastanın kademeli olarak ayağa kaldırılarak önce yardımcı cihazlarla sonra da bağımsız olarak yürüme fonksiyonlarının kazandırılmasıdır.

Merkezimizde Rehabilitasyon Uygulamalar

İnme (Hemiplej)

Ozon Tedavisi

Ozon doğada atmosferde yaygın olarak bulunan 3 atomlu oksijen bileşiğidir. (O3) Normal 2 atomlu oksijen bileşiğine (O2) göre stabil olmayan bir yapıda olması sebebiyle vücut sıvılarıyla karşılaştığında etkileşime girerek bazı iyileştirici faktörler oluşturur. Bu özelliği tedavide kullanılmasını sağlamıştır. İnme, parkinson, alzheimer,   gibi beyin nöronlarında hasar ve dejenerasyonla seyreden rahatsızlıklarda major ozon tedavisi denilen kan yoluyla uygulama yapılmaktadır. Hastanın kanı steril ortamda alınıp ozonlanarak tekrar hastanın vücuduna verilir. Kan hücreleriyle karşılaşan ozon, hücre zarında ve plazmadaki lipitlerle reaksiyona girerek bazı oksidan maddelere ve O2 ye ayrışır. Oluşan bu oksidan maddeler bağışıklık sistemini ve hücre iyileşmesini tetiklerken, dokulara bol miktarda oksijen gider. Dış kaynaklı bir çalışmada nörodejeneratif hastalığı bulunan hastalarda ozon terapisi uygulanması sonucunda %73-90 oranında yan etki olmadan belirgin düzelmeler görülmüştür. (Rodrigues ve arkadaşları).  Biz de klasik rehabilitasyonun yanı sıra ozon tedavisini kliniğimizde uygulamaktayız.

İnme (Hemiplej)

Rehabilitasyon

Merkezimizde Oturma seviyesindeki hastalar kabul edilmektedir. Rehabilitasyon programına alınacak hastalar Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzman Hekimi tarafından kas güçleri ve esneklikleri, postürleri, eklem hareketleri, oturma ve yürüme fonksiyonları, el becerileri, mesane ve barsak fonksiyonları, günlük yaşamdaki bağımsızlıkları yönünden değerlendirilir. Değerlendirme sonucunda ihtiyaca göre her hastaya ayrı rehabilitasyon programı düzenlenir.

Rehabilitasyon programı fizyoterapist tarafından günde asgari bir saat olacak şekilde uygulanır. Hastalar rehabilitasyon hedefleri açısından ve tedaviye verdiği cevap açısından belli aralıklarla Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzman Hekimi tarafından tekrar değerlendirilir ve gerekirse rehabilitasyon planı modifiye edilir. Yapılan uygulamalarla hastanın önce kasları, eklem hareketleri, denge koordinasyonu geliştirilir, İstemsiz kasılma ile mücadele edilir. Yeterli seviyeye gelen hasta önce parelel barda yürüme cihazı gibi yardımcı dış desteklerle yürütülür, daha sonra tripot, baston gibi desteklerle parelel bar dışında bağımsız yürütülür. En son olarak merdiven inip çıkma bağımsız yürüme eğitimi verilir.

Rehabilitasyon esnasında kullandığımız bazı yardımcı yöntemler şunlardır;

Egzersiz Yöntemleri: Rehabilitasyonda esas olan fizyoterapist tarafından yaptırılan egzersizlerdir. Vücudun duruşunu düzeltici, esnekliği ve kas gücünü arttırıcı, dengeyi geliştirici, birçok egzersiz yöntemi kullanılmaktadır.

Yardımcı Vücut Dışı Destekler (Ortezler): Hastanın diz kontrolü olmadığında posterior shell ve çektirmeler, kısa ve uzun yürüme cihazları, plastik materyelden yapılan bacak destekleri , omuz askıları, elde kasılmayı önlemek için inhibitör splintler ve tripot , baston gibi destek aparatları kullanılmaktadır.

Sıcak – Soğuk: Eklem hareket kısıtlanmalarında ve istemsiz kas kasılmalarında (spastisite) fizyoterapistin germe egzersizlerinden önce uygulanır

Ultrasonik Ses Dalgaları: Eklem hareket kısıtlılıklarında ve tendon kısalmalarında esnekliği arttırmak için fizyotearpistin germe egzersizlerinden önce uygulanır

Elektrik Uyarılarıyla Kas geliştirme: Kaslarda yeterince aktif hareketi başlamamış olan hastalarda bazı elektrik akımları kullanılarak kaslar pasif olarak çalıştrılır.

Biofeedback: Yürüme fonksiyonları esnasında diz fonksiyonlarını kontrol etmek amacıyla hastanın dizine bağlanan ve sesli uyarı veren bir sistemdir.

Manyetik Alan: Yatmaya bağlı oluşan kas ve kemik erimelerinde bu dokuları güçlendirmek için kullanılır. Manyetik alanın kemik yapımını uyarıcı etkisi yanında halsizlik ve yorgunlukta genel performansı arttırıcı etkisi bulunmaktadır.

Robot Lazer: Ağrılı durumlarda, eklem bozukluklarında, yara iyileşmesinde kullanılmaktadır.

//]]>